Preferencyjny ZUS: ile wynosi w 2026 roku i komu przysługuje

Preferencyjny ZUS bywa przedstawiany jako sposób na to, żeby przez dwa lata płacić do ZUS około 450 zł zamiast blisko dwóch tysięcy. Arytmetyka się zgadza tylko do połowy, bo ulga obniża wyłącznie składki społeczne, a zdrowotna zostaje w pełnej wysokości i po lutowej podwyżce potrafi być wyższa niż wszystkie obniżone składki razem wzięte. Dochodzą do tego dwa warunki, których niedopatrzenie kosztuje kilkadziesiąt tysięcy złotych, oraz mechanizm liczenia dwudziestu czterech miesięcy, który biegnie nawet wtedy, gdy firma jest zawieszona i nie generuje ani złotówki. Poniżej rozkładam to na konkretne kwoty i sytuacje.

Co to jest preferencyjny ZUS i w którym miejscu ścieżki ulg się znajduje?

Preferencyjny ZUS, nazywany też małym ZUS-em lub składkami preferencyjnymi, to uprawnienie z art. 18a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Pozwala przedsiębiorcy przez 24 pełne miesiące kalendarzowe opłacać składki na ubezpieczenia społeczne od zadeklarowanej kwoty, nie niższej jednak niż 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę.

To „nie niższej” bywa pomijane, a ma znaczenie. Ustawa wyznacza dolną granicę, nie stawkę sztywną. Przedsiębiorca, który świadomie planuje zasiłek macierzyński albo dłuższą chorobę, może zadeklarować podstawę wyższą niż minimalna i nadal formalnie korzystać z ulgi.

Preferencyjny ZUS to drugi z czterech etapów, przez które przechodzi typowa jednoosobowa działalność.

Ulga na start i preferencyjny ZUS to dwa odrębne rozwiązania, z których korzysta się kolejno. Z ulgi na start można zrezygnować i od pierwszego dnia wejść w składki preferencyjne, co bywa sensowne u osób planujących w krótkim czasie skorzystać z zasiłku, bo ulga na start w ogóle nie daje ubezpieczenia chorobowego. Kolejność odwrotna nie działa: po wykorzystaniu preferencji nie wraca się do ulgi na start.

Ile wynosi preferencyjny ZUS w 2026 roku?

Od 1 stycznia 2026 r. minimalne wynagrodzenie wynosi 4 806 zł brutto, więc podstawa wymiaru składek preferencyjnych to 1 441,80 zł. W 2025 r. było to 1 399,80 zł, przy płacy minimalnej 4 666 zł.

Stawka wypadkowa 1,67% dotyczy płatników zgłaszających do ubezpieczenia wypadkowego nie więcej niż 9 osób. Przy większym zatrudnieniu ZUS ustala ją indywidualnie według grupy działalności, więc kwota 24,08 zł jest wartością typową, nie uniwersalną.

Przedsiębiorca na składkach preferencyjnych zasadniczo nie opłaca składek na Fundusz Pracy ani Fundusz Solidarnościowy, ponieważ podstawa wymiaru jest niższa od minimalnego wynagrodzenia. Wyjątek pojawia się przy zbiegu tytułów: jeśli ktoś podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym również z innego źródła, a łączna podstawa ze wszystkich tytułów osiąga co najmniej minimalne wynagrodzenie, obowiązek składki na te fundusze wraca.

Dla porównania, przedsiębiorca bez ulg płaci w 2026 r. składki od podstawy 5 652 zł, co daje 1 926,76 zł miesięcznie razem z dobrowolnym chorobowym i Funduszem Pracy. Różnica względem preferencji wynosi 1 470,58 zł miesięcznie.

Dlaczego składka zdrowotna nie jest obniżona?

To najczęstsze rozczarowanie osób, które policzyły budżet firmy na podstawie samej kwoty 456,18 zł. Preferencyjny ZUS dotyczy wyłącznie ubezpieczeń społecznych. Składka zdrowotna ma zupełnie inną podstawę prawną, wynika z ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i nie zna pojęcia ulgi dla nowych firm.

Jej wysokość zależy od formy opodatkowania i od tego, ile przedsiębiorca zarabia:

Przy skali podatkowej to 9% dochodu z poprzedniego miesiąca, przy podatku liniowym 4,9% dochodu. W obu przypadkach obowiązuje dolna granica. W roku składkowym od 1 lutego 2026 r. do 31 stycznia 2027 r. minimalna podstawa wynosi 4 806 zł, czyli pełne minimalne wynagrodzenie, a minimalna składka 432,54 zł. Za styczeń 2026 r. obowiązywała jeszcze kwota 314,96 zł, bo rok składkowy w ubezpieczeniu zdrowotnym trwa od lutego do stycznia i nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym.

Przy ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych składka zależy od progu rocznego przychodu i wynosi 498,35 zł, 830,58 zł albo 1 495,04 zł miesięcznie.

Wniosek dla nowej firmy jest niewygodny, ale trzeba go zrobić przed rejestracją: przedsiębiorca na preferencyjnych składkach i skali podatkowej, który nie osiąga jeszcze dochodu, płaci co miesiąc 456,18 zł składek społecznych plus 432,54 zł zdrowotnej, czyli 888,72 zł. Zdrowotna stanowi w tym układzie prawie połowę obciążenia i jest jedyną częścią, na którą ulga nie ma żadnego wpływu. Na ryczałcie przy przychodzie powyżej 60 tys. zł rachunek wygląda jeszcze gorzej: 456,18 zł plus 830,58 zł daje 1 286,76 zł.

Komu przysługuje preferencyjny ZUS?

Warunki są dwa i muszą być spełnione łącznie.

Pierwszy dotyczy przeszłości. Przedsiębiorca podejmuje działalność gospodarczą po raz pierwszy albo podejmuje ją ponownie po upływie co najmniej 60 miesięcy od dnia jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia. Pięcioletni okres liczy się od zawieszenia, nie tylko od wykreślenia z CEIDG, co bywa mylące. Firma zawieszona bezterminowo cztery lata temu i formalnie nigdy niezamknięta blokuje ulgę tak samo, jak firma prowadzona aktywnie.

Drugi warunek dotyczy relacji z pracodawcą. Przedsiębiorca nie może wykonywać działalności na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia działalności, w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym, wykonywał w ramach stosunku pracy czynności wchodzące w zakres tej działalności.

Ten drugi warunek jest interpretowany przez ZUS wąsko i restrykcyjnie. Wystarczy, że zakres wykonywanej działalności tylko częściowo pokrywa się z obowiązkami z etatu, żeby ulga przepadła. Znaczenie ma faktyczny zakres obowiązków na konkretnym stanowisku, nie brzmienie nazwy stanowiska ani szeroki opis PKD. Ograniczenie dotyczy wyłącznie umowy o pracę i spółdzielczego stosunku pracy, więc wcześniejsze zlecenie albo umowa o dzieło u tego samego kontrahenta ulgi nie blokują.

Kluczowa jest jeszcze jedna rzecz, o której łatwo zapomnieć po udanym starcie: warunek obowiązuje przez cały 24-miesięczny okres, a nie tylko w dniu rozpoczęcia działalności. Przedsiębiorca, który po roku samodzielnej pracy podpisuje kontrakt ze swoim dawnym pracodawcą na te same zadania, traci prawo do preferencyjnej podstawy od dnia rozpoczęcia tej współpracy. Działa to również w drugą stronę: zakończenie takiej współpracy w trakcie dwuletniego okna pozwala wrócić do składek preferencyjnych na pozostałą część okresu.

Kto nie skorzysta z preferencyjnego ZUS mimo nowej firmy?

Art. 18a odnosi się do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie Prawa przedsiębiorców. To zawężenie wyklucza kilka grup, które w potocznym rozumieniu też „zakładają firmę”, ale w systemie ubezpieczeń społecznych mają odrębny tytuł.

Nie skorzystają wspólnicy spółki jawnej, komandytowej i partnerskiej oraz jedyny wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Te osoby płacą pełne składki od pierwszego dnia, bez względu na to, czy kiedykolwiek wcześniej prowadziły działalność.

Nie skorzystają twórcy i artyści w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ani osoby wykonujące wolny zawód w rozumieniu przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym, jeżeli podlegają ubezpieczeniom z tego właśnie tytułu. Nie skorzystają również osoby prowadzące publiczną lub niepubliczną szkołę, placówkę albo ich zespół na podstawie Prawa oświatowego.

Ostatnia, najliczniejsza grupa to osoby, które po prostu nie spełniają warunku pięciu lat przerwy albo weszły w kolizję z byłym pracodawcą. Ta druga sytuacja dotyczy szczególnie często branży IT, marketingu i księgowości, gdzie przejście z etatu na kontrakt B2B u tego samego podmiotu jest standardową ścieżką.

Jak liczyć 24 miesiące i co zmienia zawieszenie działalności?

Preferencja obejmuje 24 pełne miesiące kalendarzowe. Słowo „pełne” jest tu korzystne dla przedsiębiorcy. Jeżeli działalność rusza 5 marca, marzec nie liczy się do dwudziestu czterech miesięcy, a mimo to składki za marzec są już preferencyjne. W praktyce daje to okres o kilka do niemal trzydziestu dni dłuższy. Odwrotnie, start 1 marca oznacza, że marzec jest pierwszym z dwudziestu czterech miesięcy i preferencja kończy się 28 lutego dwa lata później. Rejestracja firmy drugiego dnia miesiąca zamiast pierwszego to jedna z niewielu darmowych optymalizacji w tym systemie.

Zawieszenie działalności nie przerywa biegu tego terminu. Biznes.gov.pl formułuje to wprost: okres zawieszenia wlicza się do 24 miesięcy, w których można płacić obniżone składki. Przedsiębiorca, który zawiesza firmę na pół roku, nie dostaje pół roku ekstra na końcu. Realnie korzysta z preferencji przez osiemnaście miesięcy, a nie dwadzieścia cztery.

W sieci krąży twierdzenie przeciwne, jakoby okres zawieszenia nie był wliczany. Nie ma ono oparcia w przepisach i bywa kosztowne, bo prowadzi do zaniżonych składek po faktycznym końcu preferencji, a te ZUS wychwytuje z odsetkami.

Tę samą zasadę stosuje się do ulgi na start. Sześć miesięcy biegnie niezależnie od tego, czy działalność jest wykonywana, czy zawieszona.

Ostatnia rzecz: ZUS nie przypomina o końcu preferencji. Termin trzeba pilnować samodzielnie i po jego upływie przerejestrować się na właściwy kod ubezpieczenia. Zaniedbanie skutkuje niedopłatą składek narastającą co miesiąc.

Jak niska podstawa przekłada się na zasiłki i emeryturę?

To jest cena ulgi i większość opracowań kończy temat na jednym zdaniu o „niższych świadczeniach w przyszłości”. Konkretne liczby są bardziej wymowne.

Podstawę wymiaru zasiłku ustala się jako przeciętną miesięczną podstawę wymiaru składki chorobowej z dwunastu miesięcy poprzedzających miesiąc powstania prawa do świadczenia, pomniejszoną o 13,71%. Przy podstawie preferencyjnej 1 441,80 zł daje to 1 244,13 zł, czyli 41,47 zł stawki dziennej.

Zasiłek macierzyński ma ustawową gwarancję minimalną: jeśli po potrąceniu zaliczki na podatek wychodzi mniej niż 1 000 zł, świadczenie podwyższa się do tej kwoty. Zasiłek chorobowy takiej gwarancji nie ma. Przedsiębiorca na preferencji, który złamie nogę i wypadnie z pracy na dwa miesiące, dostanie z ZUS około dwóch tysięcy złotych, przy czym składki zdrowotne i społeczne za ten okres nadal będą należne.

Warunkiem jakiegokolwiek zasiłku chorobowego jest dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, do którego trzeba się zgłosić osobno, oraz okres wyczekiwania wynoszący 90 dni nieprzerwanego podlegania temu ubezpieczeniu. Od 2022 r. spóźniona wpłata nie powoduje już automatycznego ustania ubezpieczenia, ale zaległość składkowa może wstrzymać wypłatę zasiłku do czasu jej uregulowania.

Istnieje sposób na złagodzenie tego problemu. Skoro ustawa mówi o kwocie „nie niższej niż” 30% minimalnego wynagrodzenia, przedsiębiorca może zadeklarować podstawę wyższą, aż do 250% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia, czyli 23 550 zł w 2026 r. Mechanizm ma jednak bezpieczniki. Podstawa zasiłku to średnia z dwunastu miesięcy, więc podniesienie deklaracji na dwa miesiące przed porodem podnosi świadczenie tylko o odpowiednią część. Przy okresie ubezpieczenia krótszym niż rok ZUS liczy średnią z faktycznych pełnych miesięcy, a nadwyżkę ponad najniższą podstawę uwzględnia proporcjonalnie, po jednej dwunastej za każdy miesiąc opłacania wyższej składki. Planowanie zaczyna się więc rok wcześniej, nie miesiąc.

Ile realnie można zaoszczędzić?

Michał kończy etat programisty w firmie A z końcem stycznia 2026 r. Od 1 marca zakłada jednoosobową działalność. Ma do wyboru dwie drogi i różnica między nimi nie polega na wysokości stawki godzinowej.

W wariancie pierwszym od razu podpisuje kontrakt B2B z firmą A na dokładnie te same zadania, które wykonywał na etacie. Warunek z art. 18a przestaje być spełniony, więc traci prawo i do ulgi na start, i do składek preferencyjnych. Od marca 2026 r. płaci pełne składki: 1 926,76 zł miesięcznie plus zdrowotna.

W wariancie drugim przez pierwsze trzydzieści miesięcy pracuje dla innych klientów, a współpracę z firmą A nawiązuje dopiero po zakończeniu preferencji. Od marca do sierpnia 2026 r. korzysta z ulgi na start i płaci wyłącznie zdrowotną. Od września 2026 r. do sierpnia 2028 r. opłaca składki preferencyjne w wysokości 456,18 zł.

Licząc według stawek z 2026 r., różnica wygląda tak: sześć miesięcy ulgi na start oszczędza 6 × 1 926,76 zł, czyli 11 560,56 zł. Dwadzieścia cztery miesiące preferencji oszczędzają 24 × 1 470,58 zł, czyli 35 293,92 zł. Razem 46 854,48 zł przez trzydzieści miesięcy. Kwota będzie w rzeczywistości wyższa, bo podstawa pełnych składek rośnie co roku razem z prognozowanym przeciętnym wynagrodzeniem.

Rachunek ma jednak drugą stronę, o której w tym miejscu zwykle się nie pisze. Przez pierwsze sześć miesięcy Michał nie ma żadnego ubezpieczenia chorobowego, więc choroba czy wypadek oznaczają zero świadczeń i pełne koszty stałe do zapłacenia. Przez kolejne dwa lata jego zasiłek chorobowy wynosiłby około 995 zł miesięcznie. Na koncie emerytalnym zapisze mu się w tym czasie 6 754,56 zł zamiast 26 478,48 zł.

Dla trzydziestolatka bez zobowiązań rodzinnych i z poduszką finansową to zwykle rozsądny handel: prawie 47 tysięcy złotych dziś kontra ryzyko, które statystycznie się nie zmaterializuje. Dla osoby planującej dziecko w perspektywie dwóch lat albo pracującej fizycznie w zawodzie o wysokim ryzyku urazu ten sam handel wygląda inaczej i wart jest rozważenia wariantu z wyższą zadeklarowaną podstawą.

Co dalej po zakończeniu preferencji?

Po dwudziestu czterech miesiącach przedsiębiorca domyślnie przechodzi na pełne składki. Istnieją jednak dwa mechanizmy, które łagodzą ten skok.

Mały ZUS Plus to ulga dla firm, których przychód z działalności w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył 120 000 zł. Podstawa wymiaru zależy tu od dochodu, a nie od przychodu, i musi mieścić się w przedziale od 1 441,80 zł do 5 652 zł. Z ulgi można korzystać łącznie przez 36 miesięcy w każdym okresie 60 kolejnych miesięcy prowadzenia działalności, co oznacza ruchome pięciolecie, a nie jednorazową pulę. Zgłoszenia dokonuje się w styczniu, do 31 stycznia danego roku, albo w terminie 7 dni od spełnienia warunków w trakcie roku. Kto się nie zgłosi w terminie, traci ulgę na cały rok.

Wakacje składkowe działają niezależnie od etapu, na którym znajduje się firma. Raz w roku kalendarzowym mikroprzedsiębiorca może zostać zwolniony z opłacenia składek społecznych oraz Funduszu Pracy i Funduszu Solidarnościowego za jeden wybrany miesiąc, a pokrywa je budżet państwa. Wniosek RWS składa się wyłącznie elektronicznie przez PUE ZUS lub eZUS, w miesiącu poprzedzającym miesiąc objęty zwolnieniem. Warunki obejmują między innymi limit dziesięciu osób zgłoszonych do ubezpieczeń, wliczając samego przedsiębiorcę, oraz zakaz wykonywania działalności na rzecz byłego pracodawcy.

Dwie rzeczy o wakacjach składkowych, które zmieniają kalkulację. Miesiąc objęty zwolnieniem wlicza się do stażu ubezpieczeniowego i nie odbiera prawa do zasiłku, bo składki finansuje budżet. Ale sfinansowanych w ten sposób składek nie da się odliczyć od dochodu ani przychodu, bo przedsiębiorca faktycznie ich nie zapłacił. Przy preferencyjnym ZUS realna korzyść jest też siłą rzeczy mniejsza niż przy pełnych składkach: oszczędza się 456,18 zł zamiast 1 926,76 zł.

Dla kogo preferencyjny ZUS nie ma sensu?

Ulga jest domyślnie korzystna, ale są sytuacje, w których lepiej z niej nie korzystać albo skorzystać w zmodyfikowanej formie.

Nie ma sensu dla osoby, która równolegle pracuje na etacie z wynagrodzeniem co najmniej równym minimalnemu. Przy takim zbiegu tytułów ubezpieczenia społeczne z działalności są dobrowolne, więc z firmy opłaca się wyłącznie składkę zdrowotną. Preferencyjna podstawa nie ma wtedy do czego się odnieść, a rezygnacja z dobrowolnych składek społecznych jest po prostu tańsza.

Nie ma sensu w pierwotnej wysokości dla kobiety planującej ciążę w perspektywie kilkunastu miesięcy ani dla osoby, której zdrowie albo charakter pracy realnie zwiększają ryzyko dłuższej niezdolności do pracy. Tu rozwiązaniem nie jest rezygnacja z ulgi, tylko zadeklarowanie wyższej podstawy przy zachowaniu prawa do preferencji, z odpowiednim wyprzedzeniem.

Nie ma sensu jako powód do odkładania w czasie kontraktu z byłym pracodawcą, jeżeli ten kontrakt jest znacząco lepiej płatny niż alternatywy. Oszczędność 1 470,58 zł miesięcznie przegrywa z różnicą kilku tysięcy w stawce. To rachunek do zrobienia na liczbach, nie decyzja podejmowana odruchowo.

Nie ma wreszcie sensu traktować go jako trwałego modelu finansowania firmy. Dwa lata mijają szybko, a skok z 456,18 zł na 1 926,76 zł plus rosnąca zdrowotna to zmiana, która wywraca budżet firmie działającej na cienkiej marży. Moment zakończenia preferencji trzeba mieć w kalendarzu od pierwszego miesiąca, a nie odkrywać go z wezwaniem z ZUS.

Jak to poukładać przed rejestracją firmy

Preferencyjny ZUS jest jedną z najprostszych ulg w polskim systemie i jednocześnie jedną z tych, w których najłatwiej stracić uprawnienie przez decyzję podjętą z zupełnie innego powodu. Podpisanie kontraktu z dawnym pracodawcą, zawieszenie firmy na kilka miesięcy albo rejestracja pierwszego dnia miesiąca zamiast drugiego to zdarzenia, które nikomu nie kojarzą się z ZUS, a każde z nich zmienia rachunek.

Trzy rzeczy do sprawdzenia przed startem. Czy w ostatnich 60 miesiącach nie wisi gdzieś zawieszona i formalnie niezamknięta działalność. Czy zakres planowanych usług nie pokrywa się choćby częściowo z obowiązkami z etatu u kontrahenta, z którym ma ruszyć współpraca. Czy budżet firmy uwzględnia składkę zdrowotną, bo ulga jej nie dotyczy i przy skali podatkowej stanowi prawie połowę miesięcznego obciążenia.

Kwoty w tekście opisują stan na lipiec 2026 r. Podstawy wymiaru zmieniają się co roku razem z minimalnym wynagrodzeniem i prognozowanym przeciętnym wynagrodzeniem, a minimalna składka zdrowotna aktualizuje się dopiero w lutym, wraz z nowym rokiem składkowym. Przy nietypowej sytuacji, zwłaszcza przy zbiegu tytułów do ubezpieczeń albo współpracy z byłym pracodawcą, warto wystąpić do ZUS o interpretację indywidualną, zanim zacznie się opłacać zaniżone składki.

Najczęściej zadawane pytania

Poniżej krótkie odpowiedzi na pytania, które przy tej uldze powracają najczęściej. Dotyczą głównie formalności, w których łatwo o błąd na starcie działalności.

Czy trzeba złożyć osobny wniosek o preferencyjny ZUS?

Nie ma odrębnego wniosku, ale trzeba zgłosić się do ubezpieczeń z właściwym kodem tytułu. Przy składkach preferencyjnych stosuje się formularz ZUS ZUA z kodem 05 70, przy uldze na start formularz ZUS ZZA z kodem 05 40, a po zakończeniu preferencji przerejestrowanie następuje na kod 05 90 lub 05 92. Zgłoszenie składa się w ciągu 7 dni od rozpoczęcia działalności, najprościej razem z wnioskiem CEIDG-1.

Czy z preferencyjnego ZUS można zrezygnować przed upływem 24 miesięcy?

Tak, przedsiębiorca może w każdej chwili zadeklarować wyższą podstawę wymiaru, aż do pełnych składek. Jest to wybór dobrowolny i nie wymaga uzasadnienia. Powrót do niższej podstawy w ramach niewykorzystanej części dwudziestu czterech miesięcy również pozostaje możliwy.

Czy preferencyjny ZUS przysługuje, gdy równolegle pracuje się na etacie?

Prawo do ulgi formalnie istnieje, ale najczęściej traci znaczenie. Jeżeli wynagrodzenie z etatu jest co najmniej równe minimalnemu, ubezpieczenia społeczne z działalności stają się dobrowolne i z firmy obowiązkowa jest wyłącznie składka zdrowotna. Przy niższym wynagrodzeniu z etatu składki społeczne z działalności są obowiązkowe i wtedy preferencyjna podstawa ma realne zastosowanie.

Czy student do 26. roku życia płaci składki preferencyjne?

Nie, jego sytuacja jest korzystniejsza. Osoba ucząca się do ukończenia 26 lat nie podlega z tytułu działalności obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, jeżeli jednocześnie posiada status ucznia lub studenta. Zwolnienie to nie obejmuje jednak składki zdrowotnej z tytułu prowadzenia firmy.

Do kiedy trzeba opłacić składki przy jednoosobowej działalności?

Do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczą. Przedsiębiorca opłacający składki wyłącznie za siebie zwykle nie musi co miesiąc składać deklaracji ZUS DRA, o ile nic się w jego sytuacji nie zmienia i ZUS kopiuje dane z poprzedniego miesiąca. Wyjątkiem są miesiące, w których zmienia się podstawa wymiaru składki zdrowotnej.

Czy można skorzystać z preferencyjnego ZUS po raz drugi?

Tak, po upływie co najmniej 60 miesięcy od dnia ostatniego zawieszenia lub zakończenia poprzedniej działalności. Liczy się data zawieszenia, a nie data wykreślenia z rejestru, więc firma zawieszona pięć lat temu i nigdy formalnie niezamknięta może już nie blokować uprawnienia.

Czy zapłacone składki preferencyjne obniżają podatek?

Składki społeczne można odliczyć od dochodu albo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu przy skali podatkowej i podatku liniowym, a przy ryczałcie odliczyć od przychodu. Ze składką zdrowotną jest inaczej: na skali nie podlega odliczeniu w ogóle, na liniowym można odliczyć do 14 100 zł w 2026 r., a na ryczałcie 50% zapłaconej kwoty.